diax
Agioi1

Σύλληψις Ἁγίας Ἄννης (9 Δεκεμβρίου)

AgiaAnna_118ήμερα ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τήν σύλληψη τῆς Ἁγίας Ἄννης, μητέρας τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ὁ Κύριος μας, προετοιμάζοντας τήν ἐπίγεια κατοικία Του, ἔστειλε ἄγγελο στό ταπεινό ζεῦγος Ἰωακείμ καί Ἄννα γιά νά προμηνύσει τήν γέννηση τῆς Θεομήτορος. Ἡ Παρθένος Μαρία γεννήθηκε μέ θαυματουργικό τρόπο, σύμφωνα μέ τίς χριστιανικές παραδόσεις. Μέ τόν τρόπο αὐτό ὁ Θεός χάρισε στόν Ἰωακείμ καί στήν Ἄννα τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο, μέσω τῆς ὁποίας ἔμελλε νά ἀποκτήσει σάρκα ὁ Ἰησοῦς Χριστός.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Σύμφωνα με το προαιώνιο σχέδιο του Θεού, ο οποίος επιθυμούσε να ετοιμάσει ένα πάναγνο κατοικητήριο για να κατασκηνώσει μαζί με τους ανθρώπους, δεν επετράπη στον Ιωακείμ και την Άννα να αποκτήσουν απογόνους. Και οι δύο είχαν φθάσει σε προχωρημένη ηλικία και είχαν μείνει στείροι - συμβολίζοντας την ανθρώπινη φύση, στρεβλωμένη και αποξηραμένη από το βάρος της αμαρτίας και του θανάτου -, δεν έπαυσαν ωστόσο να παρακαλούν τον Θεό να τους λυτρώσει από το όνειδος της ατεκνίας.
Όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, ο Θεός έστειλε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ στον Ιωακείμ που είχε αποσυρθεί σε ένα βουνό και στην Άννα που θρηνούσε την δυστυχία της στον κήπο τους, για να τους αναγγείλει ότι επρόκειτο σύντομα να εκπληρωθούν στο πρόσωπό τους οι πάλαι προφητείες και ότι θα γεννούσαν τέκνο που προοριζόταν να καταστεί η αυθεντική Κιβωτός της καινής Διαθήκης, η θεία Κλίμαξ, η άφλεκτος Βάτος, το αλατόμητον Όρος, ο ζωντανός Ναός όπου θα κατοικούσε ο Λόγος του Θεού.
AgiaAnna_2Την ημέρα αυτή, με την σύλληψη της Αγίας Άννης, τερματίζεται η στειρότητα της ανθρώπινης φύσης, που χωρίσθηκε από τον Θεό δια του θανάτου· και με την υπέρ φύσιν τεκνοποίηση αυτής που είχε μείνει στείρα έως την ηλικία κατά την οποία δεν μπορούν πλέον φυσιολογικά να τεκνοποιήσουν οι γυναίκες, ο Θεός ανήγγειλε και επιβεβαίωσε το πλέον υπερφυές θαύμα της ασπόρου συλλήψεως και την αμώμου γεννήσεως του Χριστού από τα σπλάγχνα της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας.
Παρότι εγεννήθη από θεία επέμβαση, η Παναγία προήλθε από σύλληψη μέσω συνευρέσεως ανδρός και γυναικός κατά τους νόμους της ανθρώπινης φύσης μας, της πεπτωκυίας και δέσμιας της φθοράς και του θανάτου μετά το προπατορικό αμάρτημα (βλ. Γέν. 3,16) [1]. Σκεύος εκλογής, τίμιος Ναός που προετοίμασε ο Θεός πρό των αιώνων, η Θεοτόκος είναι η πλέον αγνή και τέλεια αντιπρόσωπος της ανθρωπότητας, αλλά δεν βρίσκεται εκτός της κοινής κληρονομίας και των συνεπειών του αμαρτήματος των πρωτοπλάστων. Ακριβώς όπως έπρεπε, για να μας λυτρώσει ο Χριστός από το κράτος του θανάτου δια του εκουσίου Σταυρικού Του θανάτου (βλ. Εβρ. 2,14), να γίνει ο σαρκωθείς Λόγος του Θεού όμοιος με τον άνθρωπο στα πάντα πλην της αμαρτίας, εξίσου απαραίτητο ήταν η Μητέρα Του, στα σπλάγχνα της οποίας ο Λόγος του Θεού ενώθηκε με την ανθρώπινη σάρκα, να είναι σε κάθε τι όμοια με εμάς, υποκείμενη στην φθορά και στον θάνατο, μή τυχόν και θεωρηθεί ότι η Λύτρωση και η Σωτηρία δεν μας αφορούν απολύτως και εξ ολοκλήρου, εμάς του απογόνους του Αδάμ.

Η Θεοτόκος εξελέγη μεταξύ των γυναικών όχι τυχαίω τω τρόπω, αλλά γιατί ο Θεός είχε προβλέψει προαιωνίως ότι θα ήταν σε θέση να διαφυλάξει τελείως την αγνότητά της ώστε να Τον δεχθεί μέσα της [2]. Και ενώ συνελήφθη και γεννήθηκε όπως όλοι μας, αξιώθηκε να καταστεί κατά σάρκα Μητέρα του Υιού του Θεού και κατά πνεύμα μητέρα όλων μας. Γλυκύτατη και φιλεύσπλαγχνος, είναι σε θέση να μεσιτεύει υπέρ ημών ενώπιον του Υιού της, ώστε να μας χαρίσει Εκείνος το μέγα έλεος.
Ακριβώς όπως ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είναι ο καρπός της παρθενίας της, η Υπεραγία Θεοτόκος ήταν καρπός της σωφροσύνης του Ιωακείμ και της Άννας. Ακολουθώντας αυτήν την οδό της αγνότητος και εμείς, μοναχοί και σώφρονες χριστιανοί, κάνουμε να γεννηθεί και να μεγαλώσει μέσα μας ο Σωτήρας Χριστός.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Η Ορθόδοξος Εκκλησία απορρίπτει το δόγμα της “ασπίλου Συλλήψεως” που κατοχύρωσε η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία το 1858, χωρίς ωστόσο να μειώνει την τιμή της Θεοτόκου. Διότι, σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας, δεν κληρονομούμε την προσωπική ευθύνη της αμαρτίας του Αδάμ, αλλά απλώς τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος: τον θάνατο, την φθορά και τα αδιάβλητα πάθη (συμπεριλαμβανομένης της αναπαραγωγής μέσω της σαρκικής ένωσης) που δημιουργούν στον άνθρωπο μια ροπή προς την ηδονή. Για τον λόγο αυτό, οι Ορθόδοξοι δεν έχουν καμιά δυσκολία να αναγνωρίσουν ότι η Θεοτόκος ήταν κληρονόμος, όπως όλοι μας, των συνεπειών της παρακοής του Αδάμ (μόνος ο Χριστός ήταν απαλλαγμένος), αλλά ότι ήταν ταυτόχρονα και αγνή και αναμάρτητος σε προσωπικό επίπεδο, αφού εν ελευθερία διαφυλάχθηκε από όλες τις έλξεις του κόσμου και των παθών, και εκουσίως συνεργάσθηκε στην εκπλήρωση του σωτηρίου σχεδίου του Θεού, υπακούοντας με πραότητα στην βούλησή Του: Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά του ρήμα σου, απάντησε στον Άγγελο (Λουκ. 1,38).
[2] Αυτό είναι το νόημα των Εισοδίων της Θεοτόκου, που εορτάζουμε στις 21 Νοεμβρίου.

{Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος (τόμος τέταρτος – Δεκέμβριος, σ. 93-95)}

Πηγή: http://vatopaidi.wordpress.com/2009/12/09/syllipsis-agias-annas/

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’.
Σήμερον τῆς ἀτεκνίας δεσμά διαλύονται· τοῦ Ἰωακείμ γάρ καί τῆς Ἄννης, εἰσακούων Θεός, παρ’ ἐλπίδα τεκεῖν αὐτούς, σαφῶς ὑπισχνεῖται Θεόπαιδα, ἐξ ἧς αὐτός ἐτέχθη ὁ ἀπερίγραπτος, βροτός γεγονώς, δι’ Ἀγγέλου κελεύσας βοῆσαι αὐτῇ· χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετά σοῦ.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τόν τάφον σου Σωτήρ.
Βουλῇ τῇ θεϊκῇ, ἡ θεόκλητος Ἄννα, δεσμῶν στειρωτικῶν, λυτρωθεῖσα ἐν γήρᾳ, ἀξίως συνέλαβε, τήν τόν Λόγον κυήσασαν· ἣν θεώμενος, Ἰωακείμ ὁ θεόφρων, ἀνεβόησε· Τίς ἀνυμνήσει Οἰκτιρμόν, βυθόν τῆς προνοίας σου;

Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ἑορτάζει σήμερον, ἡ οἰκουμένη, τήν τῆς Ἄννης σύλληψιν, γεγενημένην ἐκ Θεοῦ· καί γάρ αὐτή ἀπεκύησε, τήν ὑπέρ λόγον τόν Λόγον κυήσασαν.

Ἕτερον Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Τήν θεοχάλκευτον λυχνίαν καί ἑπτάφωτον
Τῇ θεϊκῇ ἐπαγγελίᾳ ἐκομίσασθε
Ἰωακείμ τε καί Ἄννα μετ’ εὐφροσύνης.
Ἀλλ’ ὡς θεῖοι τοῦ Παντάνακτος Προπάτορες
Ἀπό πάσης ἡμᾶς ῥύσασθε κακώσεως
Τούς κραυγάζοντας, χαίροις ζεῦγος θεόλεκτον.

Μεγαλυνάριον.
Σήμερον ἡ Ἄννα ἡ εὐκλεής, φύσεως τοῖς νόμοις, συλλαμβάνει θείᾳ βουλῇ, τήν τόν Θεόν Λόγον, ὑπερφυῶς τεκοῦσαν· τήν σύλληψιν οὖν ταύτης φαιδρῶς αἰνέσωμεν.

Ἁγία Ἄννα ἡ Προφήτιδα Μητέρα τοῦ Προφήτη Σαμουήλ (9 Δεκεμβρίου)

7ταν στείρα γιά πολλά χρόνια καί βυθίστηκε σέ μεγάλη θλίψη. Ἡ ψυχή της ποθοῦσε νά σφίξει στήν ἀγκαλιά της ἕνα δικό της παιδί. Ἀλλά ὁ καιρός περνοῦσε καί ἡ στείρωση παρέμενε. Παρ’ ὅλα αὐτά ὅμως ἡ Ἄννα, πού ἦταν σύζυγος τοῦ Ἐλκανᾶ, γιοῦ τοῦ Ἱερεμεήλ, ἀπό τήν Ἀρμαθαίμ, εἶχε συνεχή ἐλπίδα στόν Θεό. Καί κάθε χρόνο, ἀνέβαινε στόν οἶκο τοῦ Κυρίου στήν Σηλῶ καί προσευχόταν μέ δάκρυα καί νηστεῖες. Ὁ καλός της σύζυγος Ἐλκανᾶ, προσπαθοῦσε νά τήν παρηγορήσει, ἀλλά ἡ Ἄννα ἦταν ἀπαρηγόρητη καί συνεχῶς προσευχόταν στόν Θεό νά τῆς χαρίσει παιδί καί αὐτή θά τό ἀφιέρωνε σ’ Αὐτόν. Ἡ θερμή προσευχή της εἰσακούστηκε καί ἡ Ἄννα συνέλαβε. Ἔκανε γιό καί τόν ὀνόμασε Σαμουήλ. Μετά τήν ἀπογαλάκτιση τοῦ παιδιοῦ, οἱ δυό γονεῖς ἀνέβηκαν στήν Σηλῶ μαζί μέ τόν Σαμουήλ καί μέ ὅτι ὅριζε ὁ νόμος σ’ αὐτές τίς περιστάσεις. Ἐκεῖ ἡ εὐσεβής Ἄννα ἔφερε τό παιδάκι της στόν ἱερέα Ἠλί, γιά νά τό ἀφιερώσει στήν ὑπηρεσία τοῦ οἴκου τοῦ Κυρίου. Καί γεμάτη χαρά καί ἐνθουσιασμό εἶπε τόν ὑπέροχο ὕμνο: «Ἐστερεώθη καρδία μου ἐν Κυρίῳ, ὑψώθη κέρας μου ἐν Θεῷ μου, ἐπλατύνθη ἐπ’ ἐχθρούς μου τό στόμα μου, εὐφράνθην ἐν σωτηρίᾳ σου». Μετά ἀπ’ αὐτό, ἡ θεία χάρη εὐλόγησε τήν πίστη καί τήν εὐσεβή ἀφοσίωση τῆς Ἄννας ἀκόμη περισσότερο. Τῆς χάρισε τρεῖς ἀκόμα γιούς καί δυό θυγατέρες. Καί πραγματοποιήθηκε ἔτσι ἡ προφητική της ἐνόραση, κατά τήν ὁποία εἶπε: «στείρα ἔτεκεν ἑπτά, καί ἡ πολλή ἐν τέκνοις ἠσθένησεν». Γιά τήν Ἄννα αὐτή, ὁ Χρυσόστομος ἀφιέρωσε πολλές καί λαμπρές ὁμιλίες.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ὅσιος Στέφανος ὁ νεολαμπὴς ὁ ἐν τῷ Ἁγίῳ Ἀντίπα (9 Δεκεμβρίου)

3εννήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη καί ἔζησε τόν 8ο αἰώνα μ.Χ.
Ἀνατράφηκε μέ εὐσέβεια ἀπό τούς γονεῖς του Ζαχαρία καί Θεοφανῶ καί ἀγωνίστηκε γιά τήν Ὀρθοδοξία θερμότατα, στά χρόνια πού βασίλευε ὁ Θεόφιλος ὁ εἰκονομάχος.
Ὅταν ἐπί βασιλίσσης Θεοδώρας ἦλθε ὁ θρίαμβος τῆς Ὀρθόδοξης πίστης, ὁ Πατριάρχης Μεθόδιος χειροτόνησε τόν Στέφανο πρεσβύτερο καί τόν κατάταξε στόν κλῆρο τῆς ἀρχιεπισκοπῆς Κωνσταντινουπόλεως. Μετά τόν θάνατο τοῦ πατέρα του Ζαχαρία, κληρονόμησε μεγάλη περιουσία, τήν ὁποία διαμοίρασε σέ φιλανθρωπικά ἱδρύματα καί ὁ ἴδιος ἀφοσιώθηκε στίς ὑποχρεώσεις τῆς ἱερῆς διακονίας, φωτίζοντας καί ἐνισχύοντας μέ τήν διδασκαλία του ψυχές.
Κατοικοῦσε δέ στήν περιοχή τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀντίπα, ὅπου προσέρχονταν πολλοί καί ἀπό ὅλες τίς τάξεις, ἑλκυσμένοι ἀπό τήν φήμη τῆς ἀρετῆς καί τῆς διδακτικότητάς του.
Ὁ Ὅσιος Στέφανος ἀπεβίωσε εἰρηνικά σέ ἡλικία 73 ἐτῶν.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Programma1

Nisteiodromio1
9 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία -Επιτρέπεται το ψάρι
 
10 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία- Επιτρέπεται το ψάρι
 
11 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία 
 
12 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία - Επιτρέπεται το ψάρι
 
13 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία
 
14 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία- Επιτρέπεται το ψάρι
 
15 Δεκεμβρίου 2019
Νηστεία  - Επιτρέπεται το ψάρι
 
 
 

Κανόνας. Στην αρχαιότητα κανόνας είναι ο χάρακας και κάθε τι πάνω στο οποίο υπολογίζουμε μια ευθεία. Για την ποίηση δεν σημαίνει παρά ένα μετρικό πρότυπο συνεχώς επαναλαμβανόμενο που μας δίνει ως πνευματικό προϊόν ποιητικές στροφές –τα τροπάρια- που μοιάζουν όλα στον ειρμό τους.

Όλη η υμνογραφική παράδοση της Εκκλησίας μας είναι στηριγμένη στην λογική του κανόνα. Ο κανόνας είναι ένα ιδιαίτερο υμνογραφικό είδος που άκμασε ιστορικά μετά το κοντάκιο και έγινε πολύ αγαπητό σύντομα και παντού. Από τον 8ο αιώνα έως και σήμερα η παρουσία του κανόνα σε μια λατρευτική ακολουθία καθιστά ξεχωριστή την ακολουθία αυτή. Κανόνες ψάλλουμε σε κάθε όρθρο, όλες τις μέρες του χρόνου, αλλά όχι μόνο: στις πλέον λαοφιλείς ακολουθίες όπως αυτή των χαιρετισμών της Παναγίας, όποτε τελούμε οποιαδήποτε παράκληση, συχνά στα απόδειπνα. Κανόνα ψάλλουμε κανονικά στον αγιασμό ή στο ευχέλαιο. Με κατάνυξη ακούμε τον Μεγάλο Κανόνα του αγίου Ανδρέα επισκόπου Κρήτης κάθε Σαρακοστή του Πάσχα, αλλά και πανηγυρικά ψάλλουμε το Ανοίξω το στόμα μου και το Χριστός γεννάται, δοξάσατε. Οι κανόνες είναι σχετικά εκτενή ποιήματα, χωρίς ομοιοκαταληξία -η οποία ήταν μάλλον άγνωστη στους βυζαντινούς, ή τουλάχιστον δεν τους συγκινούσε και ιδιαίτερα- που ακολουθούν συγκεκριμένο τρόπο σύνθεσης.

Κεφαλές, οδοδείκτες θα λέγαμε στην σύνθεση κάθε κανόνα είναι οι ειρμοί των εννέα οδών του κάθε κανόνα. Όπως μαρτυρεί και η ονομασία τους, που παραπέμπει σε αυτό που λέμε κι εμείς σήμερα («έχασα τον ειρμό μου», «δεν πιάνω τον ειρμό της σκέψης του» κ.ά.), ειρμός είναι το πρότυπο πάνω στο οποίο θα χτιστεί ένα μικρό ποιηματάκι, η κάθε ωδή του κανόνα. Ειρμοί υπάρχουν αρκετοί, κανόνες όμως πάμπολλοι, οπότε φαίνεται τι κάνουν αυτού του είδους οι ειρμοί: είναι το μετρικό πρότυπο πάνω στο οποίο γράφεται η κάθε ωδή. Εἴρω, άλλωστε, σημαίνει συνδέω, συνάπτω, φέρνω κοντά, κι αυτή είναι η ομορφιά του κανόνα, να έχει καλοφτειαγμένες ωδές που υπακούουν στους ειρμούς, για να μπορούν να ψαλούν εύκολα, χωρίς να τις έχεις ξαναδιαβάσει ποτέ! Οι ψάλτες, στην ουσία, προκειμένου να ψάλουν κανόνες, δεν έχουν παρά να αποστηθίσουν -κι αυτό επιτυγχάνεται κάποια στιγμή με επανάληψη- τη μελωδική γραμμή των 30-40 διαφορετικών πιο γνωστών ειρμών. Γι’ αυτό άλλωστε, σπανίως κάνουν χρήση μουσικών κειμένων κατά την ψαλμώδηση των κανόνων.

Η δουλειά εκείνου που καταπιάνεται με την σύνθεση των ύμνων δεν είναι το ίδιο εύκολη, βέβαια. Πρέπει να ζορίσει αρκετά το μυαλό του και να χάσει για αρκετό καιρό τον ύπνο του, αν θέλει αυτό που γράφει να έχει αισθητική αξία πραγματική και παράλληλα να ανταποκρίνεται στο παραδεδομένο πρότυπο γραφής. Ο Κοσμάς Μαϊουμά λέγεται ότι έσκισε τον δικό του αναστάσιμο κανόνα όταν διάβασε την ανυπέρβλητη σύνθεση του φίλου του Ιωάννη Μανσούρ από τη Δαμασκό, το Αναστάσεως ημέρα του Δαμασκηνού που λέμε μέχρι και σήμερα το Πάσχα. Οι εννέα ωδές για τις οποίες είπαμε πιο πάνω και λογικά οφείλει να έχει κάθε κανόνας- είναι παρμένες από την Παλαιά Διαθήκη, από την εποχή της αναμονής του Μεσσία:

Η α´ είναι του Μωυσή (Έξοδος Κεφ. ΙΕ´, 2-19), όταν βγήκαν οι Ισραηλίτες από την Αίγυπτο. Η β´ επίσης του Μωυσή, όταν κατέστρεψε τις πρώτες πλάκες του Νόμου (Δευτερονόμιο Κεφ. ΙΒ´, 1-43), γι’ αυτό και επειδή είναι θρηνητικό το περιεχόμενό της παραλείπεται από τη θεματολογία των εορταστικών κανόνων. Η γ´ είναι της Αγίας Άννης, μητέρας του προφήτη Σαμουήλ (Α´ Βασιλειών Κεφ. Β´, 1-10). Η δ´ του προφήτη Αββακούμ, ο οποίος προείδε τη γέννηση του Χριστού (Αββακούμ Κεφ. Γ´). Η ε´ του προφήτη Ησαΐα (Ησαΐας Κεφ. ΚΣΤ´, 9-20). Η στ´ του προφήτη Ιωνά, όταν τριημερεύοντας στην κοιλιά του κήτους κατόρθωσε να βγει ζωντανός προτυπώνοντας την Ανάσταση του Χριστού (Ιωνάς Κεφ. Β´, 3-10). Η ζ´ των Αγίων τριών Παίδων (Δανιήλ, Προσευχή Αζαρίου, Κεφ. Γ´, 2-33). Η η´ Ύμνος των τριών Παίδων (Δανιήλ, Ύμνος των τριών Παίδων, Κεφ. Γ´, 33-67) και η θ´ της Θεοτόκου στο Ευαγγέλιο (Λουκά Α´, 47-55). Οι ωδές αυτές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό που δεν είναι άλλο από την εκρηκτική παρουσία του Θεού στη ζωή τόσων διαφορετικών ανθρώπων που τους οδήγησε σε επίγνωση και λαχτάρα για να τον υμνήσουνε. Εμπνευσμένοι από αυτές, οι ειρμοί των κανόνων της χριστιανικής Εκκλησίας παραλληλίζουν πολύ συχνά στην διατύπωσή τους τον Χριστό, τους αγίους και την Εκκλησία με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης.

Ας μην παραλείψουμε να πούμε ότι οι ειρμοί του κανόνα λέγονται και καταβασίες (κατά την κυριακάτικη ακολουθία ή στις εορτές), γιατί, παραδοσιακά, στα μοναστήρια και όπου αλλού τηρείται αυτό το παλαιότερο τυπικό, οι αδελφοί κατεβαίνουν απ’ τα στασίδια την ώρα που τις λένε και σμίγουν οι δύο χοροί των ψαλτών στο κέντρο του ναού.

Κυριακή πριν από τα Χριστούγεννα

Το Συναξάρι γράφει γι’ αυτή την ημέρα:

«Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ , Κυριακὴ πρὸ τῆς Χριστοῦ γεννήσεως, μνήμην ἄγειν ἐτάχθημεν παρὰ τῶν Ἁγίων καὶ θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν, πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, ἀπὸ Ἀδὰμ ἄχρι καὶ Ἰωσὴφ τοῦ μνήστορος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, κατὰ γενεαλογίαν, καθὼς ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἱστορικῶς ἠριθμήσατο, ὁμοίως καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν προφητίδων.»

Και στη συνέχεια μνημονεύονται όλοι οι δίκαιοι (έτσι ονομάζει τους αγίους ανθρώπους στην προ Χριστού εποχή η Εκκλησία) που ευαρέστησαν τον Θεό με τη ζωή τους και, άλλος λίγο, άλλος πολύ προετοίμασαν τον ερχομό του Σωτήρα στον κόσμο, κάτι που καλούμαστε κι εμείς να κάνουμε κάθε μέρα στη ζωή μας: να δημιουργούμε τις συνθήκες για να γεννηθεί ο Χριστός. Ο κατάλογος των ονομάτων ξεκινά από τον Αδάμ και φθάνει ως τον Ιωσήφ τον μνήστορα της Παναγίας μας. «Γενεές δεκατέσσαρες» κι άλλες τόσες, κι άλλες τόσες, όπως θα μας πει και ο ευαγγελιστής, που δεν αξιώθηκαν να δουν τον Χριστό. Ακόμα πιο σκληρή η τύχη με τον στερνό απόγονο αυτής της γενιάς, τον Ιωσήφ: Θα πρέπει να του φανερώσει η μνηστή του ότι κυοφορεί ένα παιδί που δεν είναι δικό του και εκείνος να εμπιστευθεί, πριν από όλα, τη φωνή της καρδιάς του ότι δεν πρόκειται για άλλον, παρά για τον Μεσσία, την προσδοκία των εθνών και τον έπαινο του Ισραήλ.

Ο κόσμος πηγαίνοντας στην Εκκλησία εκείνη την ημέρα άλλοτε απορεί κι άλλοτε δυσανασχετεί με την κουραστική απαρίθμηση εβραϊκών ονομάτων. Σαμουήλ, Ρεβέκκα, Ιακώβ… Τι με νοιάζουν τώρα όλα αυτά; Τι σχέση μπορεί να έχω εγώ με Εβραίους που έζησαν πριν αιώνες σε άγνωστα μέρη, ντύνονταν αλλόκοτα, μιλούσαν μια παράξενη γλώσσα και είχαν ένα σωρό παράξενες συνήθειες; Τι κοινό έχω εγώ με αυτούς; Γιατί εμφανιστήκαν μπροστά μου, μια ανάσα πριν από την όμορφη ανάπαυλα των εορτών;

Ξεχνάμε ίσως πως η Εκκλησία προσεύχεται να βρεθούμε κοντά στη γλυκειά τους αγκαλιά, μόλις κλείνουμε τα μάτια μας. Ξεχνάμε πως η Εκκλησία δεν ανέλαβε να κηρύξει στον κόσμο ένα ευαγγέλιο βγαλμένο από το μηδέν, πρωτάκουστο, ούτε και να προβεί σε αγαθοεργίες σαν να μην είχε αυτό περάσει ποτέ από το μυαλό των ανθρώπων πιο πριν. Ξεχνάμε και αυτό το πληρῶσαι που απαντά ο Χριστός για τη σχέση του με τον Νόμο και την Διαθήκη του Θεού. Ο Χριστός δεν έρχεται στον κόσμο ως διάττων αστήρ. Πολύ περισσότερο, δεν έρχεται για να λάμψει 3, 10 ή 30 χρόνια και να ξαναγυρίσει στους ουρανούς απ’ όπου κατέβηκε, χωρίς να αλλάξει τίποτα στον κόσμο. Η αντίληψη που έχει για τον χρόνο και την ιστορία η Εκκλησία είναι ενιαία και οδηγεί κάπου. Δεν είναι ένα πυροτέχνημα η εμφάνιση του Χριστού στον κόσμο. Προετοιμάζεται αιώνες αυτή η στιγμή, από το κήρυγμα των προφητών, από την πίστη, τα λάθη και τις δοκιμασίες ενός ολόκληρου λαού που υπομένει, αλλά και την ανθρωπότητα ολόκληρη που στενάζει υπό το ζυγό της αμαρτίας και η πιο ώριμη στιγμή αυτής της προετοιμασίας λέγεται Θεοτόκος Μαρία.

Δεν σταματάει ούτε στον Γολγοθά, ούτε στην Ανάσταση, ούτε στην Πεντηκοστή καν το έργο Θεού και ανθρώπων για τη Σωτηρία. Ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται, κἀγὼ ἐργάζομαι λέει ο Κύριος. Συνεχίζεται ως τη στιγμή αυτή που τελούμε τα προεόρτια της Γέννησής του (κάθε χρόνο). Ο Λόγος σαρκούται στην αυλή της εκκλησίας μόλις βγούμε πάλι στη λιακάδα της ημέρας, στον πρωινό μας καφέ, μα κυρίως «στο πεδίο της μάχης», που είναι αναμενόμενα η συναναστροφή μας με κάθε άνθρωπο, κάθε μέρα, παντού, με όλους και με τον εαυτό μας.

Η Εκκλησία μας σοφά «σφήνωσε» μια Κυριακή πριν από τα Χριστούγεννα αυτήν την ανάμνηση των δικαίων, που κάηκε η καρδιά τους να δουν τον Χριστό, και όμως δεν τον είδαν με τα αισθητά τους μάτια ποτέ. Για να μας πει κάτι ίσως; Για να μας πει πολλά σίγουρα. Ένα από αυτά, πιθανόν το κυριότερο, ότι κάθε στιγμή είναι καιρός προετοιμασίας για να ανταμώσουμε με το σωτήριο του Κυρίου.

Οι καταβασίες που, σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας μας ψάλλονταν αυτήν την Κυριακή μέχρι και πριν από μερικούς αιώνες, έχουν τα τελευταία χρόνια «ξαναβγεί στο φως» και, δειλά δειλά, με τη βοήθεια της λιτής μελωδίας του Πέτρου Βυζαντίου Μπερεκέτη (17ος αιώνας), ηχούν στις εκκλησιές και πάλι.

Ειρμός πρώτης ωδής:

Χριστὸς ἐν πόλει Βηθλεὲμ βρεφουργεῖται
τὴν ἡμῶν ὡς εὔσπλαχνος καινουργῶν φύσιν·
προθύμως δεῦτε γηγενεῖς τῇ καρδίᾳ
ᾆσμα μελῳδὸν ᾄσωμεν τῷ Δεσπότῃ·
εἰς αἰῶνας ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται.

 

Ειρμός τρίτης ωδής:

Ὑψιμέδων ἄναρχε εὐμενὲς Λόγε,
ἐπίβλεψον πρόσχες μοι δακρυῤῥοούσῃ
ἡ σεπτὴ ἐβόα σοι πρόπαλαι Ἄννα·
ἀλλ᾿ ὡς ἐκείνης ἤκουσας θρηνῳδούσης
καὶ ἡμῶν στερέωσον τὰς φρένας, ἄναξ,
τοῦ ἀξίως ἀνυμνεῖν σε σοῖς γενεθλίοις.

 

ειρμός τετάρτης ωδής:

Ἀκηκοὼς ὁ προφήτης, Χριστέ, τὴν ἀκοήν σου
ἐφοβήθη, ὅτι μέλλεις ἐκ Παρθένου προελθεῖν.
Καὶ ἐβόησε τρόμῳ· δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε.

 

ειρμός πέμπτης ωδής:

Ὦ παντεπόπτα τῶν ἀνάκτων τὸ κλέος,
τίς σου τὸ φιλάνθρωπον γηγενῶν οὐ θαυμάσει;
ἐν γῇ γὰρ ὤφθης μὴ λιπὼν τὰ πατρῷα
σήμερον πᾶσαν ἐγκαινίζων τὴν φύσιν
καὶ εἰρήνην ὡς μόνος εἰρηνάρχης βραβεύων.

ειρμός έκτης ωδής:

Εἰς βυθὸν ἀπωλείας ἡ ταλαίπωρος φύσις
Χριστέ μου Λόγε, καταντήσασα πάλαι
ἔκειτο φεῦ μοι! σκοτεινοῖς ἐν κευθμῶσιν·
ἐπεὶ δὲ τῇ σῇ θεϊκῇ δυναστείᾳ
πρὸς οὐρανῶν μετέβη τὰ τερπνότατα κάλλη·
θύσω σοι, σῶτερ, ἐβόα, θυσίαν αἰνέσεως.

ειρμός έβδομης ωδής:

Ὡς οἱ παῖδες πάλαι σοι κράζομεν, Λόγε·
γενοῦ σῶν δούλων ἕρκος φύλαξ καὶ σκέπη
καὶ σῶσον πάντας προσβολῆς ἐναντίας
ὅπως ὑμνοῦντές σε σοῖς γενεθλίοις
εἰς αἰῶνας λέγομεν· εὐλογητὸς εἶ.

ειρμός όγδοης ωδής:

Νεουργὲ τοῦ σύμπαντος κόσμου καὶ σῶστα
ὑμνεῖ σε πᾶσα μετ᾿ ἀγγέλων ἡ κτίσις
σκιρτᾷ χορεύει καὶ ἀγάλλεται τρόμῳ,
εὐλογεῖτε λέγουσα πάντα τὰ ἔργα
τὰ σεπτὰ Γενέθλια τοῦ λυτρωτοῦ μου
σὺν ἐμοὶ εἰς αἰῶνας πόθῳ ὑπερυψοῦντα.

ειρμός ενάτης ωδής:

Χαίροις, πάναγνε θεοδέγμον Μαρία,
χαίροις, ἄχραντε τῶν πεπτωκότων βάσις·
ἐν σοὶ γὰρ ὤφθη σήμερον ὁ Δεσπότης
ὦ θαῦμα! καινουργῶν τοὺς φθαρέντας
καὶ πρὸς φῶς ἐπανάγων τὸ ἀνέσπερον, κόρη.